De federale overheid is slechts bevoegd voor de aangelegenheden die de Grondwet en de wetten, krachtens de Grondwet zelf uitgevaardigd, haar uitdrukkelijk toekennen.
De gemeenschappen of de gewesten zijn, ieder wat hem betreft, bevoegd voor de overige aangelegenheden onder de voorwaarden en op de wijze bepaald door de wet. Deze wet moet worden aangenomen met de meerderheid bepaald in artikel 4, laatste lid.Overgangsbepaling
De wet bedoeld in het tweede lid bepaalt de dag waarop dit artikel in werking treedt. Deze dag kan niet voorafgaan aan de dag waarop het nieuw in titel III van de Grondwet in te voegen artikel in werking treedt dat de exclusieve bevoegdheden van de federale overheid bepaalt.
Inderdaad, de tekst van artikel 35 klinkt aanlokkelijk, en ik blijk niet de enige Vlaming te zijn die dat vindt. Opiniemakers, politici en grondwetspecialisten opperen geregeld de mogelijkheid van invoering van het intussen befaamde artikel 35 van onze Grondwet. Ook bij het aantreden van Didier Reynders als jongste informateur werd de mogelijkheid even besproken. Het idee kreeg zelfs navolging op een van de Vlaamse Facebook-groepen.
Hoewel elke kritische denkoefening over de huidige ingewikkelde Belgische staatsstructuur in principe moet worden aangemoedigd, lijkt een waakzame houding tegenover de invoering van artikel 35 mij niettemin noodzakelijk te zijn.
De misverstanden van de gevolgen van het artikel en de verwarring tussen de begrippen (centripetaal) federalisme en confederalisme werden in een vorig artikel op deze blog al uitgebreid besproken. In een confederale constructie staan twee geheel onafhankelijke staten via een verdrag een deel van hun soevereiniteit af, zodat ze in bepaalde materies kunnen samenwerken. Deze staten blijven echter hun onafhankelijkheid behouden. In het centripetaal federalisme zijn het de deelstaten die in onderling overleg een deel van hun bevoegdheden afstaan aan het overkoepelende, federale orgaan. De deelstaten krijgen dan de residuaire bevoegdheid (het “overschot” dat niet of niet noodzakelijk formeel aan de deelstaten is toegewezen) dat in het actuele systeem bij de federale koepel rust. Het verschil tussen confederalisme en centripetaal federalisme is essentieel: de deelstaten opereren nog steeds binnen het kader van één en dezelfde staat, met één en dezelfde Grondwet, met een federale regering e.d.m. en er zal dus nog steeds onderhandeld moeten worden over de bevoegdheidsverdeling.
Rekening houdende met het feit dat ons land vrij terecht een particratie mag worden genoemd, zie ik weinig heil in dat soort federalisme. De verdeling van bevoegdheden over de verschillende deelstaten zal in dat systeem ongetwijfeld ook door bijzondere wetten worden geregeld - zoals nu. Het is dus niet ondenkbaar dat ook in de toekomst een bijzondere meerderheid nodig zal blijven aan beide kanten van de taalgrenzen om een concrete bevoegdheid naar de deelstaat over te hevelen. Als onderhandelingen over een bevoegdheidsherverdeling in het huidige systeem al falen, zal een omgekeerd federalisme evenmin een oplossing bieden. In de praktijk zal het hele systeem dus geblokkeerd blijven door dezelfde hoge politieke koppen die vandaag de teugels van de bevoegdheidsverdeling in handen houden…
Niettemin zou de invoering van artikel 35 een hervorming impliceren die quasi revolutionair mag worden genoemd, en sowieso een (politieke) overwinning zijn voor het Vlaamse kamp. En ook daar zit een addertje onder het gras: als de Franstaligen deze hervorming aanvaarden, zullen ze voor een dergelijk toegift zeker enkele tientallen jaren communautaire rust eisen. Intussen kunnen ze simpelweg elke bevoegdheidsoverdracht blokkeren en verwijzen naar de toegift die ze reeds hebben gedaan bij de aanvaarding van artikel 35… Terwijl in praktijk dus enkel het status quo heerst.
Eén optie blijft dan over, willen we het land niet splitsen: naast de invoering van artikel 35 moet voor de deelstaten een wettelijke mogelijkheid worden voorzien om eenzijdig bevoegdheden van het federale niveau naar de deelstaat terug te brengen. De vraag kan gesteld worden in welke mate dan nog sprake is van federalisme. Bovendien dwingt de Realpolitik ons tot enig cynisme: zelfs als de Franstaligen een dergelijke constructie zouden aanvaarden, is er nog geen garantie dat politici aan Vlaamse kant zomaar zullen overgaan tot het eenzijdig intrekken van federaal geregelde bevoegdheden. Particratie, weet u nog…
Wil Vlaanderen in de toekomst inderdaad zelf zijn bevoegdheden naar believen uitkiezen, zonder hierbij belemmerd te worden door een meerderheid aan de overkant van de taalgrens, dan is onafhankelijkheid de beste keuze. Deze beslissing sluit bovendien niet uit dat Vlaanderen en Wallonië, en de eventuele andere onafhankelijke entiteiten (Brussel? De Oostkantons?) daarna via een verdrag een confederatie oprichten. Deze oplossing zal bovendien de burger behoeden voor sommige gebreken en zwakheden die de Belgische constructie bij haar politici kan veroorzaken.
Waarde bezoeker,
SP.a-Spirit kreeg op 10 juni zware klappen. In de Kamer verloor de partij 7.2 % - goed voor een verlies van 9 zetels - en in de Senaat zelfs 8,7 % of 3 zetels. Dat paars afgestraft zou worden, stond voor iedereen vast. Dat die afstraffing echter minder zwaar zou zijn voor Open VLD dan voor de socialisten, was wel een kleine verrassing. Vande Lanotte presteerde nochtans niet slecht op debatten, voor opiniemakers of in de peilingen. Zijn uiteenzettingen waren steeds duidelijk en vlot. Vande Lanotte is bovendien erg intelligent en gebruikt zelden meer woorden dan nodig. Maar de maatschappelijke opinie is in de voorbije jaren gewijzigd. In die nieuwe visie is voor socialisme steeds minder plaats.
Niet zonder enige trots stelt Silk Road graag zijn eerste CD “Silk Road” aan je voor! De CD is het resultaat van meer dan twee jaar samen muzieknoten kraken. Hij bevat zeven nummers, waarvan drie gloednieuwe: de twee intieme nummers “Ticket Girl” en “He and his teenage love”, en het Nederlandstalige nummer “Film” bewijzen dat Silk Road zijn kinderschoenen ontgroeid is. De teksten worden steeds “volwassener” en we zijn zo goed als volledig op elkaar ingespeeld, zoals ook op onze optredens in oktober en november mocht blijken.