Door twee recente daden, kort na elkaar gepleegd door recidive ex-gedetineerden die bovendien vrij waren op grond van de Wet-Lejeune (genoemd naar toenmalig minister van Justitie Jean-Pascal Le Jeune), komt het bestaan van deze wet weer in het gedrang. Laat ons echter niet vergeten dat de strafwetten er in eerste plaats niet zijn gekomen om misdadigers te straffen - daarvoor heb je in feite geen wetten nodig maar slechts een natte vinger -, maar wel om hen te beschermen tegen willekeur - de natte vinger dus - van de overheid en hen tot betere inzichten te brengen. Aangezien de strafbepalingen in de wet staan, kan de rechter immers geen zwaardere straffen opleggen dan de bepaalde.
De Wet-Lejeune bestaat sinds 1888. Toen al besefte de wetgever dat de gevolgen van bepaalde straffen voor bepaalde veroordeelden veel te zwaar waren. Alternatieven voor de gevangenisstraf zijn tot op heden jammer genoeg quasi onbestaande. Veel gedetineerden hebben in de voorbije 120 jaar van de Wet-Lejeune gebruik kunnen maken en hebben met succes de draad van het vrije leven weer opgenomen. De commissie die over hun aanvraag oordeelt, doet dit op basis van hun gedrag en psychologische verslagen. De menselijke geest is echter nooit helemaal te doorgronden: het is spijtig dat er steeds enkelingen zijn die recidiveren. Een afzwakking van de Wet-Lejeune zal de inborst van een potentiële recidivist echter niet veranderen. Statistieken over recidivisme worden overigens maar recentelijk bijgehouden - zijnde niet lang genoeg om hierover een objectief beeld te vormen.
Het is nog meer te betreuren dat de twee recente feiten die toevallig op zeer korte tijd na elkaar zijn gebeurd, de rechten van andere gedetineerden, die het leven in de maatschappij wel weer aankunnen, in gevaar brengen door emotionele reacties van hun medeburgers.
Zoals ik uitgebreid in een eerdere tekst schreef, die actueler is dan ooit, is de enige oplossing voor dit pertinente probleem een betere begeleiding van gedetineerden. Daarvoor is echter veel meer geld nodig en zolang burgers op basis van hun emoties redeneren (’t is dus niet voor morgen) en niet kunnen aanvaarden dat gedetineerden ook rechten hebben, zullen politici dit voorstel niet aan hun achterban verkocht kunnen krijgen…
Uiteraard mogen we slachtoffers en de veiligheid van de maatschappij niet uit het oog verliezen. Zij hebben bijzondere aandacht nodig van de wetgever en dus van het volk en de burger, maar zoals ik eerder stelde, hebben ze in deze discussie helemaal geen relevantie. Het gaat immers enkel en alleen over de verhouding tussen de veroordeelde en de overheid.
Foto: met dank aan Jan Moesen
